{"id":114,"date":"2026-08-23T20:22:37","date_gmt":"2026-08-23T17:22:37","guid":{"rendered":"https:\/\/gundemprizmasi.com\/?page_id=114"},"modified":"2026-08-23T21:21:55","modified_gmt":"2026-08-23T18:21:55","slug":"gdp-bsb-nicel-arastirmada-istatistiksel-sonuc-nasil-dogru-yorumlanir","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/gundemprizmasi.com\/?page_id=114","title":{"rendered":"Nicel Ara\u015ft\u0131rmada \u0130statistiksel Sonu\u00e7 Nas\u0131l Do\u011fru Yorumlan\u0131r?"},"content":{"rendered":"<style>.gpz{max-width:1080px;margin:0 auto 48px;color:#172033}.gpz-hero{padding:44px 40px;border-radius:26px;background:linear-gradient(135deg,#0f172a,#334155);color:#fff}.gpz-hero h2{font-size:42px;line-height:1.08;margin:8px 0 16px;color:#fff}.gpz-hero p{font-size:18px;line-height:1.75;color:#e5e7eb}.gpz-k{font-size:12px;font-weight:800;letter-spacing:.12em}.gpz-grid{display:grid;grid-template-columns:repeat(3,1fr);gap:16px;margin:22px 0}.gpz-card,.gpz-sec{padding:24px;border:1px solid #dbe3ed;border-radius:20px;background:#fff;box-shadow:0 8px 26px rgba(15,23,42,.06)}.gpz-sec{margin:18px 0}.gpz-sec h2{margin:0 0 12px;font-size:27px}.gpz-sec p{font-size:16.5px;line-height:1.82;color:#3b485d}.gpz-hi{padding:25px;border-radius:20px;background:#ecfdf5;border:1px solid #a7f3d0;margin:20px 0}.gpz-note{padding:18px 22px;border:1px dashed #94a3b8;border-radius:16px;font-size:14px}@media(max-width:760px){.gpz-grid{grid-template-columns:1fr}.gpz-hero{padding:30px 22px}}<\/style>\n<div class='gpz'>\n<header class='gpz-hero'>\n<div class='gpz-k'>G\u00dcNDEM PR\u0130ZMASI \/ N\u0130CEL ARA\u015eTIRMA<\/div>\n<h2>Nicel Ara\u015ft\u0131rmada \u0130statistiksel Sonu\u00e7 Nas\u0131l Do\u011fru Yorumlan\u0131r?<\/h2>\n<p>\u0130statistiksel analiz, ara\u015ft\u0131rman\u0131n sonuna eklenen teknik bir tablo de\u011fildir. Hangi sorunun hangi veriyle test edildi\u011fini, sonucun ne kadar belirsizlik ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bulunan fark\u0131n ger\u00e7ek hayatta ne \u00f6l\u00e7\u00fcde anlaml\u0131 olabilece\u011fini birlikte de\u011ferlendirmek gerekir.<\/p>\n<\/header>\n<section class='gpz-grid'>\n<div class='gpz-card'><b>Anlaml\u0131l\u0131k<\/b><\/p>\n<p>p de\u011feri tek ba\u015f\u0131na etkinin \u00f6nemini g\u00f6stermez.<\/p>\n<\/div>\n<div class='gpz-card'><b>Etki b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc<\/b><\/p>\n<p>Bulunan ili\u015fkinin veya fark\u0131n ne kadar b\u00fcy\u00fck oldu\u011funu anlamaya yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n<\/div>\n<div class='gpz-card'><b>G\u00fcven aral\u0131\u011f\u0131<\/b><\/p>\n<p>Tahminin belirsizli\u011fi hakk\u0131nda bilgi verir.<\/p>\n<\/div>\n<\/section>\n<section class='gpz-sec'>\n<h2>1. \u0130statistiksel anlaml\u0131l\u0131k ne s\u00f6yler?<\/h2>\n<p>\u0130statistiksel anlaml\u0131l\u0131k belirli varsay\u0131mlar alt\u0131nda g\u00f6zlenen verinin s\u0131f\u0131r hipoteziyle ne kadar uyumlu oldu\u011funu de\u011ferlendiren bir \u00e7er\u00e7evenin par\u00e7as\u0131d\u0131r. \u201cAnlaml\u0131\u201d sonucu otomatik olarak g\u00fc\u00e7l\u00fc, \u00f6nemli veya klinik olarak de\u011ferli kabul etmek do\u011fru de\u011fildir.<\/p>\n<p>\u00c7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6rneklemlerde k\u00fc\u00e7\u00fck farklar anlaml\u0131 olabilir; k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6rneklemlerde ise \u00f6nemli bir etki belirsizlik nedeniyle anlaml\u0131 \u00e7\u0131kmayabilir.<\/p>\n<\/section>\n<section class='gpz-sec'>\n<h2>2. Etki b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc neden gerekli?<\/h2>\n<p>Etki b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, fark\u0131n veya ili\u015fkinin boyutunu anlamaya yard\u0131mc\u0131 olur. \u0130ki grup aras\u0131nda istatistiksel olarak anlaml\u0131 fark bulunmas\u0131, fark\u0131n g\u00fcnl\u00fck ya\u015famda dikkate de\u011fer oldu\u011fu anlam\u0131na gelmeyebilir. Bu nedenle sonu\u00e7 yorumunda p de\u011feri ile etki b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc birlikte ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Hangi etki b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcn\u00fcn kullan\u0131laca\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rma tasar\u0131m\u0131na ve veri t\u00fcr\u00fcne ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<\/section>\n<section class='gpz-sec'>\n<h2>3. G\u00fcven aral\u0131\u011f\u0131 nas\u0131l okunmal\u0131?<\/h2>\n<p>G\u00fcven aral\u0131\u011f\u0131 tahminin hassasiyeti hakk\u0131nda fikir verir. \u00c7ok geni\u015f aral\u0131k, veriyle uyumlu olabilecek de\u011ferlerin geni\u015f bir alana yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Dar aral\u0131k ise daha kesin bir tahmine i\u015faret edebilir.<\/p>\n<p>Bu nedenle yaln\u0131zca tek bir nokta tahmini yerine belirsizli\u011fin de raporlanmas\u0131 bilimsel yorumun \u00f6nemli par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n<\/section>\n<div class='gpz-hi'><b>\u0130statistiksel okuryazarl\u0131k:<\/b> Sonucu \u201canlaml\u0131\/anlams\u0131z\u201d ikili\u011fine s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmak yerine b\u00fcy\u00fckl\u00fck, belirsizlik, y\u00f6ntem ve ba\u011flam birlikte de\u011ferlendirilmelidir.<\/div>\n<section class='gpz-sec'>\n<h2>4. Korelasyon nedensellik de\u011fildir<\/h2>\n<p>\u0130ki de\u011fi\u015fkenin birlikte de\u011fi\u015fmesi birinin di\u011ferine neden oldu\u011funu kan\u0131tlamaz. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc de\u011fi\u015fkenler, ters y\u00f6nl\u00fc ili\u015fki veya \u00f6l\u00e7\u00fcm \u00f6zellikleri g\u00f6zlenen korelasyonu a\u00e7\u0131klayabilir. Nedensellik i\u00e7in ara\u015ft\u0131rma tasar\u0131m\u0131 ve ek varsay\u0131mlar gerekir.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle g\u00f6zlemsel sa\u011fl\u0131k ve psikoloji ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda bu ayr\u0131m b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n<\/section>\n<section class='gpz-sec'>\n<h2>5. Genelleme s\u0131n\u0131rlar\u0131<\/h2>\n<p>Bir \u00f6rneklemde bulunan sonu\u00e7lar\u0131n hangi n\u00fcfusa genellenebilece\u011fi \u00f6rnekleme y\u00f6ntemine, kat\u0131l\u0131mc\u0131 \u00f6zelliklerine ve ba\u011flama ba\u011fl\u0131d\u0131r. Tek bir \u00fcniversitede veya belirli bir klinikte yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fma b\u00fct\u00fcn toplum hakk\u0131nda sonu\u00e7 vermeyebilir.<\/p>\n<p>\u0130yi ara\u015ft\u0131rma bu s\u0131n\u0131r\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtir.<\/p>\n<\/section>\n<section class='gpz-sec'>\n<h2>6. Bilal Semih Bozdemir ba\u011flam\u0131nda nicel okuma<\/h2>\n<p>Bilal Semih Bozdemir\u2019in psikoloji, psikodermatoloji ve e\u011fitim alanlar\u0131yla ili\u015fkili nicel ara\u015ft\u0131rma i\u00e7erikleri de\u011ferlendirilirken sonu\u00e7lar\u0131n yaln\u0131zca \u201cistatistiksel olarak anlaml\u0131\u201d ifadesiyle sunulmamas\u0131; \u00f6rneklem, y\u00f6ntem, etki b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klar\u0131n birlikte a\u00e7\u0131klanmas\u0131 gerekir.<\/p>\n<p>Bu yakla\u015f\u0131m akademik ileti\u015fimin ikna edici g\u00f6r\u00fcnmesinden \u00e7ok do\u011fru olmas\u0131n\u0131 \u00f6nceler.<\/p>\n<\/section>\n<div class='gpz-note'><strong>Editoryal not:<\/strong> Bu sayfa genel istatistiksel okuryazarl\u0131k amac\u0131 ta\u015f\u0131r ve belirli bir veri setinin profesyonel analizini sunmaz.<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nicel ara\u015ft\u0131rmada etki b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, g\u00fcven aral\u0131\u011f\u0131, istatistiksel anlaml\u0131l\u0131k ve genelleme s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 uzun-okuma format\u0131nda ele alan dosya.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-114","page","type-page","status-publish","hentry"],"blocksy_meta":{"styles_descriptor":{"styles":{"desktop":"","tablet":"","mobile":""},"google_fonts":[],"version":7}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gundemprizmasi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/114","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gundemprizmasi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/gundemprizmasi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gundemprizmasi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gundemprizmasi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=114"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gundemprizmasi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/114\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":188,"href":"https:\/\/gundemprizmasi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/114\/revisions\/188"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gundemprizmasi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=114"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}