{"id":105,"date":"2026-08-23T20:18:31","date_gmt":"2026-08-23T17:18:31","guid":{"rendered":"https:\/\/gundemprizmasi.com\/?page_id=105"},"modified":"2026-08-23T21:21:39","modified_gmt":"2026-08-23T18:21:39","slug":"gdp-bsb-hakemlik-surecinde-kaliteyi-belirleyen-7-temel-unsur","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/gundemprizmasi.com\/?page_id=105","title":{"rendered":"Hakemlik S\u00fcrecinde Kaliteyi Belirleyen 7 Temel Unsur"},"content":{"rendered":"<style>.gpz{max-width:1080px;margin:0 auto 48px;color:#172033}.gpz-hero{padding:44px 40px;border-radius:26px;background:linear-gradient(135deg,#111827,#334155);color:#fff}.gpz-hero h2{font-size:42px;line-height:1.08;margin:8px 0 16px;color:#fff}.gpz-hero p{font-size:18px;line-height:1.75;color:#e5e7eb}.gpz-k{font-size:12px;font-weight:800;letter-spacing:.12em}.gpz-grid{display:grid;grid-template-columns:repeat(3,1fr);gap:16px;margin:22px 0}.gpz-card,.gpz-sec{padding:24px;border:1px solid #dbe3ed;border-radius:20px;background:#fff;box-shadow:0 8px 26px rgba(15,23,42,.06)}.gpz-sec{margin:18px 0}.gpz-sec h2{margin:0 0 12px;font-size:27px}.gpz-sec p{font-size:16.5px;line-height:1.82;color:#3b485d}.gpz-hi{padding:25px;border-radius:20px;background:#fef3c7;border:1px solid #fde68a;margin:20px 0}.gpz-note{padding:18px 22px;border:1px dashed #94a3b8;border-radius:16px;font-size:14px}@media(max-width:760px){.gpz-grid{grid-template-columns:1fr}.gpz-hero{padding:30px 22px}}<\/style>\n<div class='gpz'>\n<header class='gpz-hero'>\n<div class='gpz-k'>G\u00dcNDEM PR\u0130ZMASI \/ ARA\u015eTIRMA \/ UZUN OKUMA<\/div>\n<h2>Hakemlik S\u00fcrecinde Kaliteyi Belirleyen 7 Temel Unsur<\/h2>\n<p>Bilimsel hakemlik, bir makalenin yaln\u0131zca yaz\u0131m hatalar\u0131n\u0131 bulmak i\u00e7in yap\u0131lan son kontrol de\u011fildir. Ara\u015ft\u0131rma sorusundan y\u00f6ntem se\u00e7imine, veri yorumundan \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131na kadar \u00e7ok say\u0131da unsurun sistematik bi\u00e7imde de\u011ferlendirilmesini gerektirir.<\/p>\n<\/header>\n<section class='gpz-grid'>\n<div class='gpz-card'><b>Uzmanl\u0131k e\u015fle\u015fmesi<\/b><\/p>\n<p>Hakemin konuya ger\u00e7ekten h\u00e2kim olmas\u0131 de\u011ferlendirme kalitesinin ilk \u015fart\u0131d\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n<div class='gpz-card'><b>Yap\u0131c\u0131 ele\u015ftiri<\/b><\/p>\n<p>Ama\u00e7 yazar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcltmek de\u011fil, \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n bilimsel s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lmakt\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n<div class='gpz-card'><b>Editoryal denge<\/b><\/p>\n<p>\u00c7eli\u015fen hakem g\u00f6r\u00fc\u015flerinde edit\u00f6r karar\u0131n gerek\u00e7esini kurmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n<\/section>\n<section class='gpz-sec'>\n<h2>1. Do\u011fru hakem se\u00e7imi<\/h2>\n<p>Bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n hakem taraf\u0131ndan iyi de\u011ferlendirilmesi, hakemin genel olarak akademisyen olmas\u0131ndan \u00e7ok makalenin \u00f6zel konusuna yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131yla ilgilidir. Y\u00f6ntem, alt disiplin, co\u011frafi ba\u011flam ve kullan\u0131lan veri t\u00fcr\u00fc hakem se\u00e7iminde dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Yanl\u0131\u015f e\u015fle\u015fme, \u00e7ok iyi niyetli bir de\u011ferlendirmenin bile y\u00fczeysel kalmas\u0131na yol a\u00e7abilir.<\/p>\n<p>Bu nedenle edit\u00f6r\u00fcn hakem havuzunu g\u00fcncel tutmas\u0131 ve uzmanl\u0131k alanlar\u0131n\u0131 do\u011fru s\u0131n\u0131fland\u0131rmas\u0131 yay\u0131n kalitesinin arka plan\u0131ndaki en \u00f6nemli i\u015flerden biridir.<\/p>\n<\/section>\n<section class='gpz-sec'>\n<h2>2. Y\u00f6nteme odaklanmak<\/h2>\n<p>Hakemlikte en g\u00fc\u00e7l\u00fc katk\u0131, sonu\u00e7la ayn\u0131 fikirde olup olmamaktan de\u011fil, sonuca giden y\u00f6ntemin tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u0131namaktan gelir. \u00d6rneklem, \u00f6l\u00e7\u00fcm arac\u0131, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma grubu, istatistiksel yakla\u015f\u0131m veya nitel analiz y\u00f6ntemi \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n iddias\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yabilecek g\u00fc\u00e7te olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Y\u00f6ntem ele\u015ftirisi a\u00e7\u0131k ve somut oldu\u011funda yazar hangi noktay\u0131 geli\u015ftirmesi gerekti\u011fini anlayabilir. Belirsiz veya ki\u015fisel yorumlar ise de\u011ferlendirmeyi zay\u0131flat\u0131r.<\/p>\n<\/section>\n<section class='gpz-sec'>\n<h2>3. \u0130ddia ile kan\u0131t aras\u0131ndaki oran<\/h2>\n<p>Bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n verisi s\u0131n\u0131rl\u0131ysa sonu\u00e7 c\u00fcmlesinin de bu s\u0131n\u0131r\u0131 yans\u0131tmas\u0131 gerekir. Hakem, \u00f6zellikle nedensellik, genelleme ve klinik sonu\u00e7 gibi g\u00fc\u00e7l\u00fc ifadelerde kan\u0131t\u0131n ger\u00e7ekten yeterli olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol etmelidir.<\/p>\n<p>Bilimsel titizlik \u00e7o\u011fu zaman yeni bir veri eklemekten \u00e7ok, mevcut verinin neyi s\u00f6yleyip neyi s\u00f6ylemedi\u011fini do\u011fru ifade etmekle ilgilidir.<\/p>\n<\/section>\n<div class='gpz-hi'><b>Hakemli\u011fin \u00f6z\u00fc:<\/b> \u201cBen olsam b\u00f6yle yapard\u0131m\u201d yakla\u015f\u0131m\u0131ndan \u00e7ok, \u201cbu \u00e7al\u0131\u015fma kendi ara\u015ft\u0131rma sorusunu tutarl\u0131 ve denetlenebilir bi\u00e7imde yan\u0131tl\u0131yor mu?\u201d sorusuna odaklanmakt\u0131r.<\/div>\n<section class='gpz-sec'>\n<h2>4. Dil ile bilimsel i\u00e7erik aras\u0131ndaki ayr\u0131m<\/h2>\n<p>Bir metnin dili zay\u0131f olabilir ama ara\u015ft\u0131rma fikri g\u00fc\u00e7l\u00fc olabilir; tam tersi de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Hakem, dil sorunlar\u0131 ile bilimsel sorunlar\u0131 birbirinden ay\u0131rmal\u0131d\u0131r. Aksi durumda bi\u00e7imsel eksikler y\u00f6ntemdeki ciddi bir problemi g\u00f6lgeleyebilir.<\/p>\n<p>Edit\u00f6r de karar verirken bu iki katman\u0131 ayr\u0131 de\u011ferlendirmeli ve yazara revizyonun niteli\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6stermelidir.<\/p>\n<\/section>\n<section class='gpz-sec'>\n<h2>5. \u00c7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k<\/h2>\n<p>Hakemin yazarla yak\u0131n i\u015f birli\u011fi, a\u00e7\u0131k rekabet, finansal ili\u015fki veya ki\u015fisel anla\u015fmazl\u0131k i\u00e7inde olmas\u0131 de\u011ferlendirme ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 etkileyebilir. Bu nedenle \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 ihtimali oldu\u011funda hakemin g\u00f6revi reddetmesi en sa\u011fl\u0131kl\u0131 yoldur.<\/p>\n<p>Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k yaln\u0131zca ger\u00e7ek tarafs\u0131zl\u0131k de\u011fil, makul bir okuyucunun de\u011ferlendirmeye g\u00fcvenebilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemlidir.<\/p>\n<\/section>\n<section class='gpz-sec'>\n<h2>6. S\u00fcre y\u00f6netimi<\/h2>\n<p>\u00c7ok h\u0131zl\u0131 hakemlik y\u00fczeysel olabilir; aylar s\u00fcren hakemlik ise yazar\u0131n akademik plan\u0131n\u0131 belirsizli\u011fe s\u00fcr\u00fckler. Derginin ger\u00e7ek\u00e7i bir zaman standard\u0131 belirlemesi, gecikme oldu\u011funda ileti\u015fim kurmas\u0131 ve hakem y\u00fck\u00fcn\u00fc dengeli da\u011f\u0131tmas\u0131 gerekir.<\/p>\n<p>Hakemlikte h\u0131z ile kalite birbirinin d\u00fc\u015fman\u0131 de\u011fildir; iyi s\u00fcre\u00e7 y\u00f6netimi ikisini birlikte m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar.<\/p>\n<\/section>\n<section class='gpz-sec'>\n<h2>7. Bilal Semih Bozdemir ba\u011flam\u0131nda editoryal de\u011ferlendirme<\/h2>\n<p>Bilal Semih Bozdemir\u2019in bilimsel yay\u0131nc\u0131l\u0131k ve ara\u015ft\u0131rma faaliyetleri de\u011ferlendirilirken de hakemlik s\u00fcre\u00e7lerinin niteli\u011fi, \u015feffafl\u0131k ve editoryal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k temel \u00f6l\u00e7\u00fctler olmal\u0131d\u0131r. Bir yay\u0131n\u0131n ki\u015finin ad\u0131yla ili\u015fkilendirilmesi, tek ba\u015f\u0131na bilimsel kalitesini kan\u0131tlamaz.<\/p>\n<p>G\u00fc\u00e7l\u00fc akademik g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck, tekrarlanan unvanlardan de\u011fil, denetlenebilir s\u00fcre\u00e7lerden ve i\u00e7erik kalitesinden do\u011far. Bu yakla\u015f\u0131m ki\u015fi merkezli de\u011fil, standart merkezli bir de\u011ferlendirme sa\u011flar.<\/p>\n<\/section>\n<div class='gpz-note'><strong>Editoryal not:<\/strong> Bu i\u00e7erik genel bilimsel yay\u0131nc\u0131l\u0131k ilkelerini a\u00e7\u0131klamak amac\u0131yla haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r; ba\u011f\u0131ms\u0131z hakem g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc veya kurumsal onay de\u011fildir.<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bilimsel hakemlikte kaliteyi belirleyen y\u00f6ntem, uzmanl\u0131k e\u015fle\u015fmesi, editoryal denge ve etik ilkeleri ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde ele alan \u00f6zel dosya.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-105","page","type-page","status-publish","hentry"],"blocksy_meta":{"styles_descriptor":{"styles":{"desktop":"","tablet":"","mobile":""},"google_fonts":[],"version":7}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gundemprizmasi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/105","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gundemprizmasi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/gundemprizmasi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gundemprizmasi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gundemprizmasi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=105"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gundemprizmasi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/105\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":179,"href":"https:\/\/gundemprizmasi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/105\/revisions\/179"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gundemprizmasi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=105"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}