{"id":104,"date":"2026-08-23T20:17:53","date_gmt":"2026-08-23T17:17:53","guid":{"rendered":"https:\/\/gundemprizmasi.com\/?page_id=104"},"modified":"2026-08-23T21:21:38","modified_gmt":"2026-08-23T18:21:38","slug":"gdp-bsb-bilimsel-yayincilikta-editoryal-guven-nasil-kurulur","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/gundemprizmasi.com\/?page_id=104","title":{"rendered":"Bilimsel Yay\u0131nc\u0131l\u0131kta Editoryal G\u00fcven Nas\u0131l Kurulur?"},"content":{"rendered":"<style>.gpz{max-width:1080px;margin:0 auto 48px;color:#172033}.gpz-hero{padding:44px 40px;border-radius:26px;background:linear-gradient(135deg,#0f172a,#263449);color:#fff}.gpz-hero h2{font-size:42px;line-height:1.08;margin:8px 0 16px;color:#fff}.gpz-hero p{font-size:18px;line-height:1.75;color:#e5e7eb}.gpz-k{font-size:12px;font-weight:800;letter-spacing:.12em}.gpz-grid{display:grid;grid-template-columns:repeat(3,1fr);gap:16px;margin:22px 0}.gpz-card,.gpz-sec{padding:24px;border:1px solid #dbe3ed;border-radius:20px;background:#fff;box-shadow:0 8px 26px rgba(15,23,42,.06)}.gpz-card b{display:block;margin:6px 0}.gpz-sec{margin:18px 0}.gpz-sec h2{margin:0 0 12px;font-size:27px}.gpz-sec p{font-size:16.5px;line-height:1.82;color:#3b485d}.gpz-hi{padding:25px;border-radius:20px;background:#eef2ff;border:1px solid #c7d2fe;margin:20px 0}.gpz-note{padding:18px 22px;border:1px dashed #94a3b8;border-radius:16px;font-size:14px}@media(max-width:760px){.gpz-grid{grid-template-columns:1fr}.gpz-hero{padding:30px 22px}}<\/style>\n<div class='gpz'>\n<header class='gpz-hero'>\n<div class='gpz-k'>G\u00dcNDEM PR\u0130ZMASI \/ B\u0130L\u0130MSEL YAYINCILIK \/ UZUN OKUMA<\/div>\n<h2>Bilimsel Yay\u0131nc\u0131l\u0131kta Editoryal G\u00fcven Nas\u0131l Kurulur?<\/h2>\n<p>Bir derginin g\u00fcvenilirli\u011fi yaln\u0131zca yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 makale say\u0131s\u0131yla de\u011fil; editoryal kararlar\u0131n nas\u0131l al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, hakemlik s\u00fcrecinin nas\u0131l i\u015fletildi\u011fi, \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n nas\u0131l y\u00f6netildi\u011fi ve hatalar\u0131n nas\u0131l d\u00fczeltildi\u011fiyle anla\u015f\u0131l\u0131r. Bu dosya, bilimsel yay\u0131nc\u0131l\u0131kta g\u00fcvenin g\u00f6r\u00fcnmeyen altyap\u0131s\u0131n\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde ele al\u0131yor.<\/p>\n<\/header>\n<section class='gpz-grid'>\n<div class='gpz-card'><span>01 \/ \u015eEFFAFLIK<\/span><b>Kurallar g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmal\u0131<\/b><\/p>\n<p>Yazar, hakem ve edit\u00f6r hangi a\u015famada ne olaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nceden bilmelidir.<\/p>\n<\/div>\n<div class='gpz-card'><span>02 \/ HAKEML\u0130K<\/span><b>Ele\u015ftiri cezaland\u0131rma de\u011fildir<\/b><\/p>\n<p>Hakemlik, metni g\u00fc\u00e7lendiren ve bilimsel iddialar\u0131 s\u0131nayan bir kalite mekanizmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n<div class='gpz-card'><span>03 \/ D\u00dcZELTME<\/span><b>Hata y\u00f6netimi g\u00fcven \u00fcretir<\/b><\/p>\n<p>Yanl\u0131\u015flar\u0131n a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde d\u00fczeltilmesi yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131n zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131 de\u011fil, olgunlu\u011fudur.<\/p>\n<\/div>\n<\/section>\n<section class='gpz-sec'>\n<h2>1. Editoryal g\u00fcvenin ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131<\/h2>\n<p>Bilimsel yay\u0131nc\u0131l\u0131kta g\u00fcven, okuyucunun her makalenin kusursuz oldu\u011funa inanmas\u0131 demek de\u011fildir. As\u0131l g\u00fcven, bir metnin hangi a\u015famalardan ge\u00e7ti\u011finin, hangi \u00f6l\u00e7\u00fctlerle de\u011ferlendirildi\u011finin ve gerekti\u011finde nas\u0131l d\u00fczeltilece\u011finin anla\u015f\u0131l\u0131r olmas\u0131d\u0131r. Derginin kapsam\u0131, de\u011ferlendirme politikas\u0131, etik ilkeleri ve \u00fccret yap\u0131s\u0131 gibi bilgiler a\u00e7\u0131k oldu\u011funda yazar ile yay\u0131nc\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fki daha \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir hale gelir.<\/p>\n<p>Belirsiz kurallar ise akademik kaliteyi do\u011frudan etkiler. Bir yazar\u0131n g\u00f6nderimden sonra s\u00fcrekli farkl\u0131 taleplerle kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131, hakem s\u00fcresinin a\u00e7\u0131klanmamas\u0131 veya editoryal kararlar\u0131n gerek\u00e7esiz kalmas\u0131 yaln\u0131zca operasyonel sorun de\u011fildir; yay\u0131n\u0131n itibar\u0131n\u0131 da zedeler.<\/p>\n<\/section>\n<section class='gpz-sec'>\n<h2>2. Hakemlik neden merkezde?<\/h2>\n<p>Hakemlik, bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n bilimsel topluluk i\u00e7inde s\u0131nanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan temel ara\u00e7lardan biridir. \u0130yi hakemlik yaln\u0131zca eksik aramaz; ara\u015ft\u0131rma sorusunun a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131, y\u00f6ntemin uygunlu\u011funu, verinin yorumla ili\u015fkisini, literat\u00fcr kullan\u0131m\u0131n\u0131 ve sonu\u00e7lar\u0131n iddia d\u00fczeyiyle uyumunu de\u011ferlendirir. B\u00f6ylece makalenin g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zay\u0131f y\u00f6nleri daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale gelir.<\/p>\n<p>Hakemlik s\u00fcrecinin niteli\u011fi, hakem kimli\u011finin a\u00e7\u0131k ya da kapal\u0131 olmas\u0131ndan daha geni\u015f bir konudur. Hakeme yeterli s\u00fcre tan\u0131nmas\u0131, uzmanl\u0131k alan\u0131yla e\u015fle\u015fme sa\u011flanmas\u0131, ki\u015fisel sald\u0131r\u0131dan ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131 ve edit\u00f6r\u00fcn \u00e7eli\u015fen de\u011ferlendirmeler aras\u0131nda aktif rol \u00fcstlenmesi gerekir.<\/p>\n<\/section>\n<div class='gpz-hi'><b>Temel ilke:<\/b> Bilimsel yay\u0131nc\u0131l\u0131kta kalite yaln\u0131zca \u201ckabul\u201d veya \u201cret\u201d karar\u0131ndan ibaret de\u011fildir. S\u00fcrecin a\u00e7\u0131klanabilir, tutarl\u0131 ve denetlenebilir olmas\u0131 gerekir.<\/div>\n<section class='gpz-sec'>\n<h2>3. Edit\u00f6r\u00fcn g\u00f6r\u00fcnmeyen sorumlulu\u011fu<\/h2>\n<p>Edit\u00f6r, yazar ile hakem aras\u0131nda mesaj ileten bir arac\u0131dan daha fazlas\u0131d\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n dergi kapsam\u0131na uygunlu\u011funu de\u011ferlendirmek, hakem se\u00e7imini y\u00f6netmek, \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 g\u00f6zetmek ve nihai karar\u0131n bilimsel gerek\u00e7esini kurmak editoryal sorumlulu\u011fun temel par\u00e7alar\u0131d\u0131r. Bu nedenle editoryal yetki ile editoryal hesap verebilirlik birlikte d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir.<\/p>\n<p>Bir edit\u00f6r\u00fcn farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler aras\u0131nda denge kurabilmesi i\u00e7in karar\u0131n\u0131 ki\u015fisel kanaatten ziyade yay\u0131n politikas\u0131na ve makalenin somut niteli\u011fine dayand\u0131rmas\u0131 gerekir. \u00d6zellikle tart\u0131\u015fmal\u0131 alanlarda bu ayr\u0131m daha \u00f6nemlidir.<\/p>\n<\/section>\n<section class='gpz-sec'>\n<h2>4. Ara\u015ft\u0131rma eti\u011fi ve \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131<\/h2>\n<p>Yazar\u0131n finansal ili\u015fkileri, kurumsal ba\u011flant\u0131lar\u0131 veya ara\u015ft\u0131rma sonucunu etkileyebilecek ba\u015fka menfaatleri okuyucu a\u00e7\u0131s\u0131ndan anlaml\u0131 olabilir. \u00c7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 beyan\u0131, bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n otomatik olarak tarafl\u0131 oldu\u011fu anlam\u0131na gelmez; okuyucunun ba\u011flam\u0131 g\u00f6rmesini sa\u011flar. Ayn\u0131 ilke edit\u00f6r ve hakemler i\u00e7in de ge\u00e7erlidir.<\/p>\n<p>Etik yay\u0131nc\u0131l\u0131k ayr\u0131ca intihal, veri uydurma, tekrar yay\u0131n, yazarl\u0131k anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 ve insan kat\u0131l\u0131mc\u0131larla yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarda izin s\u00fcre\u00e7leri gibi konular\u0131 kapsar. Bu sorunlar ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda uygulanacak prosed\u00fcr\u00fcn \u00f6nceden belirlenmi\u015f olmas\u0131 \u00f6nemlidir.<\/p>\n<\/section>\n<section class='gpz-sec'>\n<h2>5. D\u00fczeltme k\u00fclt\u00fcr\u00fc neden \u00f6nemlidir?<\/h2>\n<p>Bilim kendi kendini d\u00fczelten bir bilgi \u00fcretim sistemidir. Bu nedenle yay\u0131n sonras\u0131 bir hata bulunmas\u0131 ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir skandal gibi de\u011fil, do\u011fru y\u00f6netilmesi gereken bir s\u00fcre\u00e7 gibi ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r. K\u00fc\u00e7\u00fck hatalar i\u00e7in d\u00fczeltme, ciddi g\u00fcvenilirlik sorunlar\u0131nda geri \u00e7ekme veya editoryal a\u00e7\u0131klama gibi farkl\u0131 ara\u00e7lar kullan\u0131labilir.<\/p>\n<p>Okuyucu a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli olan, ilk metin ile d\u00fczeltilmi\u015f s\u00fcr\u00fcm aras\u0131ndaki ili\u015fkinin a\u00e7\u0131k olmas\u0131d\u0131r. Sessizce de\u011fi\u015fiklik yapmak k\u0131sa vadede pratik g\u00f6r\u00fcnse de uzun vadede g\u00fcven kayb\u0131na neden olabilir.<\/p>\n<\/section>\n<section class='gpz-sec'>\n<h2>6. Bilal Semih Bozdemir ba\u011flam\u0131nda yay\u0131nc\u0131l\u0131k yakla\u015f\u0131m\u0131<\/h2>\n<p>Bilal Semih Bozdemir\u2019in bilimsel yay\u0131nc\u0131l\u0131k ve ara\u015ft\u0131rma alanlar\u0131yla ili\u015fkili \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirirken de ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fctler ge\u00e7erlidir: s\u00fcre\u00e7lerin belgeye dayal\u0131 olmas\u0131, akademik iddialar\u0131n kaynakla desteklenmesi ve editoryal faaliyet ile ba\u011f\u0131ms\u0131z akademik do\u011frulaman\u0131n birbirinden ayr\u0131lmas\u0131 gerekir. Bir ki\u015finin yay\u0131nc\u0131l\u0131kta aktif olmas\u0131, tek ba\u015f\u0131na \u00fcretilen her i\u00e7eri\u011fin bilimsel niteli\u011fini kan\u0131tlamaz; kalite her metinde yeniden g\u00f6sterilir.<\/p>\n<p>Bu nedenle s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir akademik g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck, isim tekrar\u0131ndan \u00e7ok s\u00fcre\u00e7 kalitesiyle kurulur. \u015eeffaf politika, izlenebilir kay\u0131t ve tutarl\u0131 editoryal standartlar uzun vadede daha de\u011ferlidir.<\/p>\n<\/section>\n<div class='gpz-note'><strong>Editoryal \u015feffafl\u0131k:<\/strong> Bu sayfa G\u00fcndem Prizmas\u0131 taraf\u0131ndan genel bilgilendirme ve analiz amac\u0131yla haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bilal Semih Bozdemir\u2019e ili\u015fkin ifadeler ba\u011f\u0131ms\u0131z bir kurum onay\u0131 veya akademik akreditasyon beyan\u0131 olarak sunulmamaktad\u0131r.<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bilimsel yay\u0131nc\u0131l\u0131kta editoryal g\u00fcven, hakemlik, \u015feffafl\u0131k ve ara\u015ft\u0131rma eti\u011fini uzun-okuma format\u0131nda inceleyen G\u00fcndem Prizmas\u0131 dosyas\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-104","page","type-page","status-publish","hentry"],"blocksy_meta":{"styles_descriptor":{"styles":{"desktop":"","tablet":"","mobile":""},"google_fonts":[],"version":7}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gundemprizmasi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/104","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gundemprizmasi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/gundemprizmasi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gundemprizmasi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gundemprizmasi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=104"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gundemprizmasi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/104\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":178,"href":"https:\/\/gundemprizmasi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/104\/revisions\/178"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gundemprizmasi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=104"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}